Waarom bestaat deze regeling?
De Hoge Raad oordeelde in 2024 dat je niet meer belasting mag betalen dan over je werkelijke rendement. Sindsdien is er de tegenbewijsregeling: is je werkelijke rendement lager dan het forfaitaire rendement, dan betaal je over het werkelijke rendement.
Wat is je werkelijke rendement?
- Ontvangen rente en dividend
- Koerswinst of -verlies over het jaar, ook als je niets hebt verkocht
- Huurinkomsten (bij verhuurde woning) en waardeverandering
- Min betaalde rente op schulden
Kosten zoals transactiekosten mag je in de regeling over 2026 niet aftrekken. Het heffingsvrij vermogen speelt bij het werkelijke rendement geen rol.
Rekenvoorbeeld
Je hebt € 30.000 spaargeld en € 100.000 beleggingen. Volgens het forfait betaal je € 1.249 (zie de calculator). Stel dat je in 2026 € 600 rente kreeg en je beleggingen € 2.000 waard daalden. Je werkelijke rendement is dan € 600 − € 2.000 = −€ 1.400. Dat is lager dan het forfait, dus betaal je € 0 box 3.
| Werkelijk rendement | Belasting via tegenbewijs | Belasting via forfait |
|---|---|---|
| −€ 1.400 | € 0 | € 1.249 |
| € 3.000 | € 1.080 | € 1.249 |
| € 6.000 | € 2.160 | € 1.249 |
| € 10.000 | niet gunstiger | € 1.249 |
Tegenbewijs is alleen gunstig als 36 % × je werkelijke rendement lager is dan € 1.249.
Hoe vraag je het aan?
Over 2026 doe je dat via het formulier opgaaf werkelijk rendement van de Belastingdienst, of in je aangifte als dat daar mogelijk is. Je hebt je jaaroverzichten van bank en broker nodig met de waarde op 1 januari en 31 december.
En vanaf 2028?
Het kabinet wil vanaf 2028 een stelsel waarin je gewoon over je werkelijke rendement betaalt (Wet werkelijk rendement box 3). De Tweede Kamer stemde in februari 2026 in, maar de Eerste Kamer heeft de stemming uitgesteld. Op 29 september 2026 stelde het kabinet een aangepaste aanpak voor (onder meer een vermogenswinstbelasting voor financiële instrumenten vanaf 2028); dat is nog niet definitief. Tot die tijd blijft het forfait met tegenbewijs gelden.
FAQ
Wanneer is de tegenbewijsregeling gunstig?
Als 36 % van je werkelijke rendement lager is dan je box 3-belasting via het forfait. Bij € 30.000 sparen en € 100.000 beleggen is het forfait € 1.249; tegenbewijs loont dan als je echte rendement onder € 3.469 lag.
Telt ongerealiseerde koerswinst mee als werkelijk rendement?
Ja. Ook als je niets verkoopt, telt de waardestijging of -daling over het jaar mee.
Komt er een nieuw box 3-stelsel?
Dat was gepland voor 2028, maar de Eerste Kamer heeft de stemming uitgesteld en het kabinet stelde in september 2026 een aangepaste aanpak voor. Het nieuwe stelsel staat dus nog niet vast.
Bronnen: Belastingdienst – box 3 rendementspercentages en heffingsvrij vermogen 2026; SRA “Box 3: percentages, vrijstellingen en bedragen 2026” (januari 2026); Rabobank “Belastingvrij sparen in 2026”; SRA over de Wet werkelijk rendement box 3 (juli en september 2026). Gecontroleerd op 5 november 2026.